EN / TH

อนุมูลอิสระคืออะไร? แล้วสารต้านอนุมูลอิสระ มีประโยชน์อย่างไร

อนุมูลอิสระคืออะไร? แล้วสารต้านอนุมูลอิสระ มีประโยชน์อย่างไร

คุณไม่จำเป็นต้องมองหาโฆษณาอาหารเพื่อสุขภาพมากมาย เพื่อดูว่าข้อความทางการตลาดที่มุ่งเน้นเกี่ยวกับสารต้านอนุมูลอิสระ และอนุมูลอิสระมีมากเพียงใด นักการตลาดอธิบายว่า อนุมูลอิสระเป็นสาเหตุของโรคร้ายแรงในมนุษย์ ในขณะที่สารต้านอนุมูลอิสระเป็นการป้องกันที่ดีที่สุด และเป็นเคล็ดลับสู่การเป็นอมตะ แม้ว่าตัวช่วยสร้างโฆษณาจะกล่าวเกินความจริงถึงสิ่งที่อนุมูลอิสระทำ แต่ในความเป็นจริงแล้วโมเลกุลที่เสียหาย เช่น ดีเอ็นเอ นั้น สารต้านอนุมูลอิสระสามารถที่จะช่วยลดความเสียหายที่เกิดขึ้นได้ ไมโทคอนเดรียในเซลล์ของเรามีหน้าที่ในการปล่อยพลังงานจากโมเลกุลในอาหารที่เราทานเข้าไป และยังช่วยปลดปล่อยอนุมูลอิสระโดยการแย่งชิงอิเล็กตรอน เช่น อนุมูลอิสระอนุพันธ์ออกซิเจนที่ว่องไวและอนุมูลอิสระอนุพันธ์ไนโตรเจนที่ว่องไว โชคดีที่สารต้านอนุมูลอิสระสามารถกำจัดอนุมูลอิสระและป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายเพิ่มเติมได้

ผลกระทบในระยะยาวของความเสียหายอันเกิดจากอนุมูลอิสระ (หรือความเสียหายอันเกิดจากการออกซิเดชัน) ทำให้เกิดทฤษฎีความชราของไมโทคอนเดรีย เช่นเดียวกับทฤษฎีความชราของอนุมูลอิสระ ที่กล่าวว่า ความเครียดของอนุมูลอิสระทำให้เกิด “ความชรา” แต่ทฤษฎีความชราของไมโทคอนเดรียยังยืนยันด้วยว่า อนุมูลอิสระทำให้เกิดความเสียหายกับดีเอ็นเอของไมโทคอนเดรียบ่อยครั้ง และเมื่อเวลาผ่านไปจะเกิดเป็นความเสียหายสะสม ความเสียหายที่เกิดขึ้นเป็นประจำบนรหัสพันธุกรรมนี้จะขัดขวางการทำงานของไมโทคอนเดรีย เมื่อไม่โทคอนเดรียไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ เซลล์จะไม่ได้รับพลังงานที่จำเป็นและในที่สุดการทำงานของเซลล์โดยรวมจะได้รับผลกระทบตามไปด้วย เมื่อสิ่งนี้เกิดขึ้นในเซลล์นับล้านๆ เซลล์ อวัยวะจะเสื่อมสภาพลงและการหน้าที่ทางชีวภาพจะเริ่มลดลง

อนุมูลอิสระคืออะไร?

อนุมูลอิสระคือ อะตอม ไอออน หรือโมเลกุลที่มีอิเล็กตรอนเดี่ยว อิเล็กตรอนเดี่ยวทำให้โมเลกุลมีสภาพที่ไม่เสถียรและมีโอกาสเกิดปฏิกิริยาได้สูง ในกระบวนการที่เรียกว่าการออกซิเดชัน อนุมูลอิสระจะขโมยอิเล็กตรอนจากโมเลกุลอื่น เช่น ไขมัน โปรตีน เยื่อหุ้มเซลล์ หรือแม้กระทั่ง DNA โดยเปลี่ยนโครงสร้างพื้นฐานของโมเลกุลที่ได้รับผลกระทบ โมเลกุลที่ไม่สมดุลหนึ่งๆ อาจดูเหมือนไม่มีความสำคัญ แต่การออกซิเดชั่นปฏิกิริยาลูกโซ่ยกชุดโดยการทำลายดีเอ็นเอ โครงสร้าง และความสามารถในการทำหน้าที่ของเซลล์ เมื่อเวลาผ่านไปความเสียหายที่เกิดจากการออกซิเดชันจะสะสมและก่อให้เกิดความชราและโรคเรื้อรังต่างๆ อันเนื่องมาจากเซลล์เสื่อมสภาพ

อนุมูลอิสระมาจากไหน?

อนุมูลอิสระมีหลายชนิด แต่เมื่อเราพูดถึงในด้านของสุขภาพ เราจะหมายถึงอนุมูลที่มีออกซิเจนอยู่ในโมเลกุลที่เรียกโดยรวมว่าอนุมูลอิสระอนุพันธ์ออกซิเจนอิสระที่ว่องไว (ROS)

ออกซิเจนเป็นองค์ประกอบสำคัญในการดำรงชีวิตและทุกเซลล์ในร่างกายต้องการการเผาผลาญในระดับเซลล์ ในระหว่างที่มีการเผาผลาญในระดับเซลล์ เซลล์จะใช้ออกซิเจนเพื่อแปลงอาหารให้อยู่ในรูปของพลังงานที่ร่างกายสามารถนำไปใช้ได้ เรียกว่า ATP โดยมีอนุมูลอิสระเป็นผลพลอยได้ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติในการเผาผลาญในระดับเซลล์

การเผาผลาญในระดับเซลล์ไม่เพียงเป็นแหล่งกำเนิดของอนุมูลอิสระเท่านั้น แต่อนุมูลอิสระยังสร้างและเกิดขึ้นจากการอักเสบ ภาวะความเครียด ความเจ็บป่วย และความชราอีกด้วย แหล่งที่มาทางสิ่งแวดล้อมที่เป็นอันตราย เช่น มลพิษ โลหะที่เป็นพิษ แอลกอฮอล์ ควันบุหรี่ การฉายรังสี เคมีภัณฑ์ทางอุตสาหกรรม และยาล้วนทำให้เกิดอนุมูลอิสระทั้งสิ้น

ภาวะเครียดที่เกิดจากการออกซิเดชันคืออะไร?

ภาวะเครียดที่เกิดจากการออกซิเดชันเป็นความเสียหายที่เกิดจากการออกซิเดชันอันเป็นผลมาจากความไม่สมดุลระหว่างอนุมูลอิสระและสารต้านอนุมูลอิสระที่ร่างกายเก็บไว้ ตามทฤษฎีความชราอันเนื่องมาจากอนุมูลอิสระ (FRTA) สิ่งมีชีวิตเกิดความชราขึ้นเนื่องจากความเสียหายสะสมที่อนุมูลอิสระกระทำต่อเซลล์และดีเอ็นเอ ทฤษฎีระบุว่าความเสียหายสะสมที่เกิดขึ้นกับองค์ประกอบเซลล์และเนื้อเยื่อเกี่ยวพันทำให้เซลล์เกิดริ้วรอย ลดความสามารถทางกายภาพ อ่อนแอต่อโรค และตาย แม้ว่าทฤษฎีความชราอันเนื่องมาจากอนุมูลอิสระยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ แต่ภาวะเครียดที่เกิดจากการออกซิเดชั่นก็มีส่วนก่อให้เกิดโรคเรื้อรังอันเนื่องมาจากอวัยวะเสื่อมสภาพ เช่น โรคไขข้อ, โรคหัวใจ, โรคความดันโลหิตสูง, โรคอัลไซเมอร์, โรคพาร์คินสัน, โรคกล้ามเนื้อเสื่อม และอื่น ๆ

ประสิทธิภาพของสารต้านอนุมูลอิสระในการต่อต้านอนุมูลอิสระ

อนุมูลอิสระภายในร่างกายจ้องที่จะขโมยอิเล็กตรอน (หรือนำออกไป) โดยไม่เลือกหน้า มันต้องการคู่อิเล็กตรอนและมุ่งแสวงหาโมเลกุลเพื่อความเสถียร อนุมูลอิสระจะเก็บ (หรือปล่อย) อิเล็กตรอนไม่ว่าจะมีหรือไม่ก็ตามที่อยู่ในอนุภาคดีเอ็นเอ โปรตีน และไขมันที่เปราะบาง สารต้านอนุมูลอิสระจะช่วยลดความเสียหายอันเนื่องมาจากอนุมูลอิสระที่กระทำต่อโมเลกุลโดยการรับหรือการให้อิเล็กตรอนเพื่อให้มีความเสถียรมากขึ้น สารต้านอนุมูลอิสระมีความโดดเด่นไม่แพ้ใครในแง่ที่ยังคงเสถียรอยู่เมื่อให้อิเล็กตรอนไปแล้ว สารต้านอนุมูลอิสระมักถูกกล่าวถึงในแง่ของความสามารถในการกำจัดอนุมูลอิสระ “ฤทธิ์ในกำจัดอนุมูลอิสระ” ของสารต้านอนุมูลอิสระมีความแตกต่างกันไปในแต่ละตัว

การหลีกเลี่ยงอนุมูลอิสระโดยสิ้นเชิงเป็นเรื่องที่ไม่สามารถทำได้ อนุมูลอิสระที่ระดับความเข้มข้นต่ำมีประโยชน์ต่อร่างกายมนุษย์ เพราะระบบภูมิคุ้มกันจะใช้มันเพื่อช่วยป้องกันตัวเองจากเชื้อโรค

เช่นเดียวกับสิ่งอื่นๆ ทั้งหลายทั้งมวล ที่ความสมดุลที่เหมาะสมเป็นสิ่งที่สำคัญและปัญหาจะเริ่มขึ้นเมื่ออนุมูลอิสระขาดความสมดุลอย่างมาก เมื่ออนุมูลอิสระกระจายไปทั่วร่างกาย จะทำให้เกิดภาวะเครียดที่เกิดจากการออกซิเดชัน

ผสมสารต้านอนุมูลลงไปในอาหารของคุณ

ท้ายที่สุดแล้ว การมีชีวิตที่มีสุขภาพดีเกิดจากการเลือกสิ่งที่ดีให้กับสุขภาพและมุ่งที่จะใช้ชีวิตที่มีสุขภาพดีทุกวัน อาหารที่เป็นประโยชน์หลายชนิดโดยเฉพาะผักและผลไม้ต่างอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระและอาหารที่วางแผนไว้ด้วยความละเอียดรัดกุมควรตอบสนองทุกความต้องการของคุณ อย่างไรก็ตามปัจจัยภายนอกและปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมอาจทำให้เรามีจำนวนอนุมูลอิสระในร่างกายมากกว่าที่อาหารเพียงอย่างเดียวจะสามารถจัดการได้ ในกรณีนี้ อาจจำเป็นต้องมีวิธีการอื่นๆ เสริมเพื่อช่วยในการกำจัดอนุมูลอิสระ